Hoe haal ik mijn tweedegraads bevoegdheid?

Een tweedegraads bevoegdheid halen

Heb jij een passie voor een bepaald schoolvak? Werk je graag met jongeren en kijk je ernaar uit om op een middelbare school te werken? Als je wilt lesgeven op een middelbare school, dan moet je een bevoegdheid hebben voor het voortgezet onderwijs. Er zijn twee bevoegdheden:

  • Een tweedegraads bevoegdheid: hiermee kun je lesgeven op het vmbo en in de onderbouw van de havo en het vwo (klas 1, 2, 3). Daarnaast mag je lesgeven op het voortgezet speciaal onderwijs, het praktijkonderwijs, het beroepsonderwijs (mbo), waar ook volwasseneneducatie onder valt, en zelfs in het primair onderwijs, mits je een schoolvak geeft dat overeenkomt met een vak dat daar wordt gegeven.
  • Een eerstegraads bevoegdheid: hiermee mag je ook lesgeven in de bovenbouw van havo/vwo, naast de onderwijssectoren waar je met een tweedegraads bevoegdheid les mag geven.

Ik wil een tweedegraads bevoegdheid halen

Opleiding Hbo/wo Duur* Minimale vooropleidingseisen
Lerarenopleiding Hbo Max. 4 jaar mbo4- of havo-diploma 
Kopopleiding** Hbo 1 jaar afgeronde hbo-bachelor die verwant is aan schoolvak
Educatieve minor*** Wo ½ jaar je zit in het derde jaar van je wo-bachelor die verwant is aan een schoolvak
Educatieve module*** Wo ½ jaar afgeronde wo-bachelor die verwant is aan een schoolvak
Zij-instroomtraject Hbo Max. 2 jaar hbo- of wo-diploma


*Het opleidingstraject kan langer of korter duren afhankelijk van eventuele vrijstellingen of als je een opleiding volgt in deeltijd.
** Via deze link kun je zien welke hbo-opleidingen verwant zijn aan de kopopleidingen.
*** Via deze link vind je binnen of na welke wo-bachelorstudies het mogelijk is een educatieve minor/module te volgen. Na afronding van de educatieve minor/module ben je beperkt tweedegraads bevoegd. Je mag dan lesgeven in de theoretische leerweg van het vmbo (vmbo-t) en in de onderbouw van de havo en het vwo. Deze minor biedt je de mogelijkheid om daarna je eerstegraads bevoegdheid te halen via een educatieve master; je krijgt dan doorgaans vrijstellingen voor een deel van die educatieve master.

Voortgezet speciaal onderwijs

Meestal gelden voor het voortgezet speciaal onderwijs dezelfde bevoegdheidseisen als voor het regulier voortgezet onderwijs. Sommige middelbare scholen voor speciaal onderwijs geven er wel de voorkeur aan dat je ook een aparte opleiding voor het speciaal onderwijs hebt afgerond, bijvoorbeeld de hbo-master Educational Needs. Als een school voor voortgezet speciaal onderwijs zelf geen eindexamens afneemt, is het ook mogelijk om daar met een basisonderwijsbevoegdheid les te geven. Dat geldt ook voor praktijkonderwijs.

Samenvatting

Als je les wilt geven op een middelbare school dan heb een tweedegraads bevoegdheid of een eerstegraads bevoegdheid nodig. Als je in de bovenbouw van havo/vwo wilt lesgeven, dan moet je een eerstegraads bevoegdheid hebben. De reguliere route om een tweedegraads bevoegdheid te halen is een vierjarige lerarenopleiding op een hogeschool, maar er zijn ook andere manieren om je bevoegdheid te halen, zowel op de hogeschool als op de universiteit. Ook zijn er mogelijkheden om als zij-instromer de juiste bevoegdheid te halen.

Dit artikel is geschreven door

Over het Onderwijsloket