Hoe kan ik zonder bevoegdheid voor de klas staan?

Zonder bevoegdheid voor de klas

Jij wilt voor de klas staan op een basisschool of een middelbare school en het liefst zo snel mogelijk. Mag dat dan zonder een bevoegdheid? Nee, in principe niet. Je moet een bevoegdheid hebben voor jouw sector of schoolvak. Dat is ook niet voor niets: tijdens een lerarenopleiding leer je hoe je het beste jouw vakkennis kunt delen met je leerlingen/studenten. Toch zijn er enkele uitzonderingssituaties waarin je wel zonder bevoegdheid of getuigschrift voor de klas kunt staan. Die vind je hieronder.

Je bent een zij-instromer in het beroep

Gedurende een zij-instroomtraject heb je al een aanstelling op een school. Daarnaast volg je een in deeltijd een aantal vakken bij een lerarenopleiding.

Lees meer over het zij-instroomtraject voor het basisonderwijs in ons artikel over dit onderwerp. Wil je meer informatie over het zij-instroomtraject voor het voortgezet onderwijs? Klik dan hier

Je staat ingeschreven voor een lerarenopleiding in voltijd- of deeltijd.

Meestal loop je als leraar/docent in opleiding (LIO/DIO) stage gedurende je opleiding, maar in sommige gevallen ben je tijdens je opleiding al in dienst van een school.

Studenten van sommige pabo’s kunnen sinds kort bijvoorbeeld versneld voor de klas staan. Dat geldt voor pabostudenten in voltijd en in deeltijd die al een hbo- of universitaire opleiding hebben afgerond.

Je bent gastdocent

Je bent gastdocent en geeft gemiddeld maximaal 4 uren per week les. Een gastdocent valt altijd onder de verantwoordelijkheid van een bevoegde leraar. Dat betekent niet per se dat er een bevoegde docent in het lokaal aanwezig moet zijn. De school maakt hierover afspraken met de gastdocent en het onderwijsteam. Lees meer over het gastdocentschap in ons artikel: Hoe word ik gastdocent?

Je kunt in enkele gevallen ook een tijdelijke ontheffing van de bevoegdheid krijgen.

Bijvoorbeeld omdat er geen lerarenopleiding is voor het vak dat jij verzorgt of omdat je zogeheten ‘buitengewoon bekwaam’ bent. Dit blijkt bijvoorbeeld uit een uitzonderlijke prestatie op het betreffende vakgebied. De school moet hiervoor toestemming vragen aan de minister.

Er is sprake van een bijzonder geval

Een blijvende, uitzonderlijke situatie waardoor je de bevoegdheid niet kunt halen. Wil je meer weten over deze uitzonderingen? Kijk dan op deze webpagina van DUO.

Om in het mbo les te kunnen geven hoef je niet ‘bevoegd’ te zijn: ‘bevoegd’ is geen wettelijke term binnen het mbo. Met een lesbevoegdheid ben je mogelijk wel benoembaar in het mbo.

Samenvatting

In het basis- en voortgezet onderwijs heb je in principe een bevoegdheid nodig om voor de klas te staan. Dat is ook niet voor niets: tijdens een lerarenopleiding leer je hoe je het beste jouw vakkennis kunt delen met je leerlingen/studenten. Er zijn vier uitzonderingen op deze regel. Allereerst zij-instromers en leraren in opleiding die in dienst zijn bij een school, terwijl ze nog niet bevoegd zijn. Ook voor het verzorgen van gastlessen is een uitzondering gemaakt, mits je gemiddeld niet meer dan vier uur gastlessen per week verzorgt. Tot slot kan er sprake zijn van bijzondere gevallen, waardoor het halen van een bevoegdheid niet nodig of niet mogelijk is.

Om in het mbo les te kunnen geven hoef je niet ‘bevoegd’ te zijn: ‘bevoegd’ is geen wettelijke term binnen het mbo. Met een lesbevoegdheid ben je mogelijk wel benoembaar in het mbo.

Dit artikel is geschreven door

Over het Onderwijsloket