Wat is het verschil tussen een zij-instroomtraject en een deeltijdopleiding?

Een zij-instroomtraject of een deeltijdopleiding?

Leraar word je niet zomaar. Om leraar te worden moet je je eerst bekwamen in een aantal competenties: een deel vakinhoud, een deel pedagogiek en een deel didactiek. Die competenties kun je ontwikkelen via een voltijdprogramma, maar vanwege een druk gezinsleven, een vol sociaal leven of de combinatie die je wilt maken met je huidige baan, is een voltijdopleiding misschien niet mogelijk. Een deeltijdopleiding of een zij-instroomtraject sluiten misschien beter bij jouw situatie aan, maar welke variant past het beste? In dit artikel lees je de verschillen tussen een deeltijdtraject en een zij-instroomtraject, op het gebied van de studiebelasting, het kostenplaatje, het studieprogramma, de begeleiding en het diploma dat je behaalt.

Wat is een zij-instroomtraject?

Je bent een ‘zij-instromer in het beroep’ (zib) als je het formele zij-instroomtraject volgt. Je komt daarvoor alleen in aanmerking als je al een hbo- of wo-diploma op zak hebt en door een school als zij-instromer bent aangenomen. De school betaalt jouw opleidingstraject vanuit een subsidie van DUO en de school betaalt je salaris. Vanaf dag 1 sta je daarom betaald voor de klas: zelfstandig, maar niet helemaal zonder begeleiding vanuit de school. Daarnaast volg je vakken die voor jou relevant zijn aan de lerarenopleiding van een hogeschool of universiteit. Dit traject wordt op maat gemaakt, op basis van jouw vooropleidingen en werkervaring.

Lees meer over het zij-instroomtraject op onze webpagina over dit onderwerp. Klik hier om naar deze pagina te gaan. 

Wat is een deeltijdopleiding?

Als je een deeltijdopleiding wilt volgen, schrijf je je in bij een lerarenopleiding via Studielink (link). Je volgt dan het deeltijdprogramma van een bestaande lerarenopleiding, maar je hebt minder contacturen dan tijdens het voltijdprogramma. Bij de meeste lerarenopleidingen komt dat neer op één lesdag in de week of twee avonden. Je kunt werk en een studie op die manier goed combineren. Het werk dat je daarnaast doet, hoeft niet aan te sluiten op de studie: de onderwijservaring die je opdoet vindt plaats in de stageperiodes van de opleiding. Afhankelijk van je vooropleiding kun je bovendien in aanmerking komen voor vrijstellingen.

Wat zijn dan de verschillen tussen deze twee routes?

Thema Zij-instroom in het beroep Deeltijdopleiding
Vooropleiding Je hebt minimaal een hbo- of wo-diploma nodig. Je hebt minimaal een mbo4-, havo- of vwo-diploma nodig.
Begeleiding Je staat meteen vanaf dag 1 zelfstandig voor de klas. Binnen het onderwijsteam van de school worden er afspraken gemaakt over jouw begeleiding. Je staat niet meteen zelfstandig voor de klas: je kijkt eerst mee met lessen en loopt daarna stage. Je hebt daarbij een stagebegeleider op een school.
Salaris Tijdens dit traject heb je een aanstelling bij een school. Je ontvangt salaris op basis van de omvang van jouw aanstelling. Je werkt nog bij je huidige baan naast je studie. Dat is je bron van inkomsten. Je loopt daarnaast stage op een school en ontvangt daar eventueel een vergoeding voor.
Studiekosten De kosten voor jouw opleiding worden betaald door de school, die daarvoor aanspraak kan maken op de zij-instroomsubsidie van DUO. Bij een deeltijdopleiding betaal je zelf alle kosten voor de opleiding. Er zijn wel mogelijkheden voor tegemoetkomingen en subsidies waar je aanspraak op kan maken.
Trajectduur Een zij-instroomtraject duurt maximaal twee jaar (met een maximale verlenging van twee jaar als daarvoor een goede reden is). Dat varieert per hogeschool en opleiding en of je recht hebt op vrijstellingen. Gemiddeld duren deeltijdopleidingen twee tot vier jaar.
Studieprogramma Het zij-instroomtraject is een maatwerkroute. Je volgt een selectie van vakken over vakinhoud, pedagogiek en didactiek, op basis van jouw werkervaring en vooropleidingen. Je volgt hetzelfde programma als jouw studiegenoten. Het kan zijn dat je je vanwege je vooropleidingen recht hebt op vrijstellingen.
Inschrijven Als toekomstig zij-instromer solliciteer je zelf bij een school. Je regelt samen met de school het vervolg van dit traject, waaronder het geschiktheidsonderzoek bij de hogeschool of universiteit. De aanmelding en inschrijving regel je zelf via Studielink (link). Het vinden van een stageschool/werkplek gebeurt pas tijdens de opleiding.
Diploma Na een zij-instroomtraject krijg je geen hbo- of wo- bachelordiploma maar een onderwijsbevoegdheid voor het primair of voortgezet onderwijs (tweede- of eerstegraads). Na een deeltijdopleiding krijg je een hbo- of wo-bachelordiploma en een onderwijsbevoegdheid voor het primair of voortgezet onderwijs (tweede- of eerstegraads).

Samenvatting

Er zijn drie hoofdroutes om leraar te worden: via een voltijdopleiding, via een deeltijdopleiding en via een zij-instroomtraject. Als je voorkeur niet uitgaat naar een voltijdopleiding, dan blijven een deeltijdopleiding en een zij-instroomtraject over.

In beide routes doe je naast je opleiding ervaring op als leraar. Het belangrijkste verschil tussen beide routes is dat je bij een zij-instroomtraject direct zelfstandig en betaald voor de klas staat, terwijl je tijdens een deeltijdopleiding eerst meekijkt met lessen en gedurende je opleiding je stage-uren uitbreidt. Verder zijn de kosten voor een zij-instroomtraject voor de school, terwijl je een deeltijdprogramma zelf moet betalen. Er zijn wel allerlei subsidies en regelingen die jou tegemoet kunnen komen in de kosten voor een deeltijdopleiding.

Ook wat de vooropleidingseisen, de duur van beide routes, het studieprogramma, de inschrijfprocedure en het diploma betreft verschillen een zij-instroomtraject en een deeltijdopleiding van elkaar. Kijk goed naar jouw persoonlijke situatie om voor jezelf te bepalen welke route het beste bij jouw situatie past.

Dit artikel is geschreven door

Over het Onderwijsloket