Ervaringen uit het NT2-onderwijs: Nazli Dogu
Van pedagoog tot docent
Toch was voor de klas staan niet altijd haar eerste doel. Nazli studeerde Pedagogiek aan de hogeschool en besloot na haar bachelor de kopopleiding Leraar Pedagogiek tweedegraads te volgen. Tijdens deze opleiding maakte ze voor het eerst kennis met lesgeven in het mbo-onderwijs.
Daar gaf ze verschillende lessen en had ze een veelzijdig takenpakket. Vervolgens volgde ze de hbo-master Educational Needs. Daarmee verdiepte ze haar kennis en leerde ze nog beter aansluiten bij de uiteenlopende leerbehoeften van leerlingen.
Na haar werk in het mbo maakte Nazli de overstap naar het NT2-onderwijs: onderwijs Nederlands als tweede taal. Om zich verder in dit vakgebied te ontwikkelen, volgt ze momenteel de post-hbo-opleiding NT2 Docent Nederlands als Tweede Taal.
De leerlingen echt zien
Haar eerste weken als docent in een Internationale Schakelklas maakten veel indruk op Nazli. Regelmatig zat ze huilend in de trein naar huis. Niet omdat ze het werk niet leuk vond, maar omdat de verhalen van haar leerlingen haar raakten.
Veel jongeren in het ISK-onderwijs zijn zonder hun ouders naar Nederland gekomen. Ze moeten hier snel zelfstandig worden en kunnen niet altijd terugvallen op een ouderfiguur. Bovendien hebben ze tijdens hun vlucht naar Nederland vaak angstige en ingrijpende gebeurtenissen meegemaakt.
Als Nazli over haar leerlingen vertelt, wordt duidelijk hoeveel waarde ze hecht aan persoonlijke aandacht. “Het is zo belangrijk om leerlingen echt te zien”, vertelt ze. Wanneer leerlingen zich erkend en gezien voelen, ontstaat er ruimte om te leren.
Soms vertrouwen leerlingen haar toe waar ze mee worstelen. Op zulke momenten gaat het gesprek even niet over de Nederlandse taal, maar over wat er in hun leven speelt. De rol van docent krijgt dan een bredere betekenis. Naast het geven van onderwijs is Nazli soms ook mentor, opvoeder of maatschappelijk werker.
Beginnen bij het begin
Toen Nazli voor het eerst de lesmethoden voor NT2-onderwijs bekeek, vroeg ze zich af of de oefeningen niet te eenvoudig waren. Er stonden veel filmpjes in en de woorden leken wat simpel. In de praktijk ontdekte ze dat het juist een uitdaging kan zijn om iets uit te leggen met woorden aan mensen die nog helemaal geen Nederlands spreken.
Daarom maakt Nazli in haar lessen veel gebruik van gebaren en beeld. Ook herhaling en interactie spelen een belangrijke rol. “Herhaling en interactie werken fijn voor deze leerlingen”, legt ze uit.
Dat wordt zichtbaar in de manier waarop ze haar lessen vormgeeft. Zo laat ze leerlingen bijvoorbeeld met bordjes waarop de dagen van de week staan de juiste volgorde zoeken. Op een speelse manier oefenen ze met de Nederlandse taal en leren ze tegelijkertijd van elkaar.
Voor Nazli is het belangrijk dat leerlingen plezier hebben in het leren. Ze kijkt naar wat iemand nodig heeft en probeert in haar lessen aan te sluiten bij verschillende taalniveaus. Zo krijgt iedere leerling de kans om mee te doen en stap voor stap vooruitgang te boeken.
Zelf nieuwe manieren ontwikkelen
Door haar ervaring in het NT2-onderwijs is Nazli steeds meer gaan zoeken naar creatieve en laagdrempelige manieren om leerlingen Nederlands te laten oefenen. Ze merkte dat veel leerlingen graag willen ontdekken wat ze al in het Nederlands kunnen, maar dat spreken soms spannend is.
Veel NT2-methoden besteden aandacht aan lezen, schrijven en luisteren. Het oefenen van spreekvaardigheid vraagt echter ook om voldoende mogelijkheden om daadwerkelijk gesprekken te voeren. Daarom ontwikkelde Nazli zelf een hulpmiddel: de kletskaartjes.
Met deze kaartjes kunnen leerlingen op een speelse en natuurlijke manier met elkaar of met de docent praten. De kaartjes sluiten aan bij de woordenschat uit bekende NT2-methoden en bij verschillende niveaus van het Europees Referentiekader voor de Talen (ERK).
Op deze manier maakt Nazli het oefenen van spreekvaardigheid toegankelijker. De kaartjes bieden leerlingen een laagdrempelige manier om de Nederlandse taal actief te gebruiken en meer ervaring op te doen met spreken.
Iedere dag iets betekenen voor een ander
Volgens Nazli zijn er nog veel goede docenten nodig in het NT2-onderwijs. Toch is deze vorm van onderwijs nog niet bij iedereen bekend. Zelf werkt ze inmiddels voor verschillende scholen. De vriendelijke leerlingen en de betekenis die het werk voor hen kan hebben, blijven haar positief verrassen.
Wat haar motiveert, is de mogelijkheid om iets voor een ander te betekenen. “Ik denk steeds: je kunt je dag maar één keer besteden. Maar het voelt zo zinvol als je die dag kunt gebruiken om iets voor een ander te betekenen.”
Voor Nazli komt in het NT2-onderwijs veel samen: haar pedagogische achtergrond, haar interesse in de ontwikkeling van leerlingen en haar plezier in het bedenken van nieuwe manieren om taal te leren. Ze laat zien dat goed NT2-onderwijs niet alleen draait om het overbrengen van woorden en grammatica, maar ook om aandacht, vertrouwen en de ruimte om te oefenen.
Met haar enthousiasme en persoonlijke benadering helpt ze leerlingen niet alleen om Nederlands te leren, maar ook om stap voor stap hun weg te vinden op school en in de maatschappij.