Hoeveel collegegeld betaal je voor een lerarenopleiding?
Wat is collegegeld?
Collegegeld is het bedrag dat studenten moeten betalen om een opleiding aan een hogeschool of universiteit te volgen. Er zijn twee soorten collegegeld: wettelijk collegegeld en instellingscollegegeld.
In het mbo betaal je lesgeld of cursusgeld. Het lesgeld voor een mbo-opleiding in voltijd (bol) is voor het studiejaar 2026-2027 vastgesteld op €1.511,-. Als je een mbo-opleiding gaat volgen via een leer-werktraject (bbl), dan is het lesgeld afhankelijk van welke cursussen je gaat volgen. Kijk hiervoor altijd op de website van de mbo-instelling waaraan je de opleiding gaat volgen.
Wettelijk collegegeld
Het wettelijk collegegeld is het bedrag dat studenten moeten betalen om onderwijs te mogen volgen aan een universiteit of hogeschool die door de overheid bekostigd wordt. De overheid bepaalt jaarlijks de hoogte van het wettelijk collegegeld.
Instellingscollegegeld
Particuliere hogescholen en universiteiten worden niet bekostigd door de overheid. Zij hanteren altijd instellingscollegegeld. Ook bekostigde hogescholen en universiteiten hanteren soms instellingscollegegeld, bijvoorbeeld als je meerdere opleidingen van dezelfde graad wilt volgen (zoals twee masteropleidingen). Daarover lees je hieronder meer. De hoogte van het instellingscollegegeld wordt bepaald door de hogescholen en universiteiten zelf.
Hoe hoog is het wettelijk collegegeld?
Studiejaar 2025-2026
Voor het studiejaar 2025-2026 is het wettelijk collegegeld voor een voltijdopleiding aan een universiteit of hogeschool vastgelegd op €2.601,-. Voor een deeltijdopleiding ligt het collegegeld tussen de €1548 en €2601,-.
Studiejaar 2026-2027
Voor het studiejaar 2026-2027 is het wettelijk collegegeld voor een voltijdopleiding aan een universiteit of hogeschool vastgesteld op €2.694,-. Voor een deeltijd- of duale opleiding ligt het collegegeld tussen de €1.604,- en €2.694,-.
Hoe hoog is het instellingscollegegeld?
De hoogte van het instellingscollegegeld bepalen de hogescholen en universiteiten zelf. Het bedrag ligt meestal een stuk hoger dan het wettelijk collegegeld (en in ieder geval nooit lager).
Wanneer betaal ik wettelijk collegegeld en wanneer het instellingscollegegeld?
Je betaalt het wettelijk collegegeld als je voldoet aan alle volgende eisen. In de andere gevallen moet je het instellingscollegegeld betalen. Wil je meer over deze eisen lezen? Bekijk dan deze webpagina’s van DUO of de Rijksoverheid. Als je vragen hebt over welk collegegeld jij moet betalen, dan kun je het beste contact opnemen met de hogeschool of universiteit waaraan je wilt studeren. Uiteindelijk ligt deze beslissing bij hen.
Als je op de begindatum van je inschrijving aan alle onderstaande voorwaarden voldoet, betaal je het wettelijk collegegeld:
Je staat ingeschreven bij een bekostigde opleiding aan een hogeschool of universiteit. Het merendeel van de erkende hbo- en wo-opleidingen in Nederland is bekostigd. Bij een bekostigde opleiding ontvangt de onderwijsinstelling financiering van de overheid om onderwijs te verzorgen. Volg je een particuliere opleiding? Dan betaal je geen wettelijk collegegeld, maar instellingscollegegeld.
Je hebt nog geen eerdere graad behaald op hetzelfde niveau bij een bekostigde opleiding. Dit betekent bijvoorbeeld dat je nog geen bachelordiploma hebt behaald als je je inschrijft voor een andere bacheloropleiding aan een bekostigde hogeschool of universiteit. Hetzelfde geldt voor masteropleidingen en associate degree-opleidingen: heb je al een masterdiploma of associate degree behaald, dan betaal je bij een volgende opleiding op hetzelfde niveau meestal instellingscollegegeld.
Je hebt de Nederlandse nationaliteit of voldoet aan de nationaliteits- of verblijfsvoorwaarden. Je betaalt het wettelijk collegegeld als je de Nederlandse nationaliteit hebt, of de nationaliteit van een EU- of EER-land, Zwitserland of Suriname. Ook met bepaalde Nederlandse verblijfsvergunningen kun je in aanmerking komen voor het wettelijk collegegeld.
Welke uitzonderingen zijn er voor studenten aan een lerarenopleiding?
Wat betreft collegegeld is er momenteel één uitzondering voor studenten aan een lerarenopleiding:
Als je al een bachelor- of masteropleiding hebt afgerond, maar nu voor het eerst een onderwijs- of zorgopleiding gaat volgen, betaal je het wettelijke collegegeld in plaats van het instellingscollegegeld. Dit is een speciale regeling voor de tekortsectoren.
Welke studiekosten zijn er naast het collegegeld?
Naast collegegeld komen er bij het volgen van een (leraren)opleiding ook nog andere kosten kijken. Zo moet je verschillende boeken aanschaffen. Hoeveel dit er precies zijn hangt af van de opleiding die je doet, de onderwijsinstelling waaraan je de opleiding volgt en in welk jaar je zit. De benodigde boeken staan vaak op een literatuurlijst die je ontvangt van de universiteit of hogeschool. Ben je hier voorafgaand aan de opleiding benieuwd naar? Dan kun je het beste de onderwijsinstelling raadplegen waar je de opleiding wilt gaan volgen.
Verder moet je ook nog denken aan bijvoorbeeld een laptop. Daarnaast heb je vaak ook reiskosten. In sommige gevallen kun je daarvoor een reisproduct aanvragen bij DUO.
