Alles over de kwalificatie ongegradeerde bevoegdheid

Je kunt als leraar in het voortgezet onderwijs lesgeven als je een (beperkte) tweedegraads-, een eerstegraads- of een ongegradeerde lesbevoegdheid hebt gehaald. Je haalt deze bevoegdheden via een lerarenopleiding.

De 21+-toets bestaat uit verschillende testonderdelen die jouw werk- en denkniveau meten. Met behulp van deze toets kun je, als je geen mbo4-, havo- of vwo-diploma hebt, misschien toch met een hbo-opleiding beginnen.

Je kunt onbevoegd voor de klas staan als ‘zij-instromer in het beroep’ en als gastdocent. Ook kun je in sommige gevallen onbevoegd voor de klas staan als leraar in opleiding, als er sprake is van een tijdelijke ontheffing of van bijzondere gevallen waardoor het halen van een bevoegdheid niet nodig of niet mogelijk is.

Voor een lerarenopleiding aan een hogeschool en universiteit betaal je collegegeld. Wettelijk collegegeld wordt bepaald door de overheid en instellingscollegegeld door de hogescholen en universiteiten zelf. De tarieven kunnen jaarlijks verschillen.

Leerplicht in Nederland geldt voor kinderen van 5 tot en met 16 jaar. Na het laatste schooljaar van de leerplicht begint de kwalificatieplicht voor jongeren die nog geen startkwalificatie hebben gehaald.

Op iedere middelbare school is het vakkenpakket net iets anders. Kijk hieronder in de tabel voor een overzicht van de meest gangbare vakken.

In Nederland bestaan er verschillende bevoegdheden: een bevoegdheid voor het primair onderwijs en eerstegraads en tweedegraads bevoegdheid voor het voortgezet onderwijs. Daarnaast bestaat er een ongegradeerde bevoegdheid en een geschiktheidsverklaring.

Met een tweedegraads bevoegdheid mag je lesgeven in het vmbo, de onderbouw van havo en vwo, het voortgezet speciaal onderwijs, het praktijkonderwijs, het mbo, het vavo en in sommige gevallen in het primair onderwijs. Met een eerstegraads lesbevoegdheid mag je naast deze sectoren ook lesgeven in de bovenbouw van de havo en het vwo.

Om leraar lichamelijke opvoeding te worden, volg je een hbo-bacheloropleiding aan de Academie Lichamelijke Opvoeding (ALO). Om te mogen starten met de opleiding moet je voldoen aan de toelatingseisen. Na afronding heb je een ongegradeerde lesbevoegdheid en kun je gymlessen geven in alle onderwijssectoren.

Een geschiktheidsonderzoek is het startpunt van het zij-instroomtraject en bestaat uit minimaal twee onderdelen: een portfolio en een assessment. Zodra je een aanstelling als zij-instromer hebt gevonden op een school, vraagt het schoolbestuur een geschiktheidsonderzoek voor je aan.

Er zijn verschillende manieren waarop je je kan oriënteren op een overstap naar het onderwijs. Denk hierbij aan meelopen op een school, oriëntatieactiviteiten bij een regionaal loket, het bijwonen van open dagen op hogescholen en/of universiteiten, en heel veel meer!