Je hebt Javascript nodig om deze website te kunnen gebruiken. Pas je browserinstellingen in om verder te gaan!

Hoe word ik leraar in het voortgezet onderwijs?

Heb jij een passie voor een bepaald schoolvak? Werk je graag met jongeren en lijkt het je leuk om op een middelbare school te werken? Als je wilt lesgeven op een middelbare school, dan heb je in de meeste gevallen een lesbevoegdheid nodig voor het voortgezet onderwijs. In dit artikel lees je welke bevoegdheden er zijn en hoe je deze kunt behalen.

Er zijn drie bevoegdheden voor het voortgezet onderwijs: 

  • Een beperkte tweedegraads bevoegdheid: hiermee mag je lesgeven in bijna dezelfde sectoren en jaarlagen als met een tweedegraads bevoegdheid. Je bent alleen niet bevoegd om in het mbo les te geven. Je mag wél lesgeven in het voortgezet onderwijs aan alle Ga naar artikel-jaarlagen en in de onderbouw van havo en vwo. Een beperkte tweedegraads bevoegdheid haal je via een Ga naar artikel.

  • Een Ga naar artikel: naast alle onderwijssectoren waar je met een tweedegraads bevoegdheid les kunt geven, mag je met een eerstegraads bevoegdheid ook lesgeven in de bovenbouw van havo en vwo. 

Ik wil een (beperkte) tweedegraads bevoegdheid halen

Traject 

Niveau 

Duur* 

Toelatingseisen 

lerarenopleiding 

hbo 

max. 4 jaar 

mbo4- of havo-diploma of via een Ga naar artikel

Ga naar artikel

hbo 

1 jaar 

afgerondeGa naar artikel hbo-bachelor

Ga naar artikel

wo 

½ jaar 

je volgt een wo-bachelor die Ga naar artikel is aan een schoolvak

Ga naar artikel

wo 

½ jaar 

afgeronde wo-bachelor (of doctoraalopleiding) die Ga naar artikel is aan een schoolvak 

Ga naar artikel

hbo 

max. 2 jaar 

hbo-bachelor- of wo-bachelordiploma dat Ga naar artikel is aan een schoolvak* 

Het opleidingstraject kan langer of korter duren afhankelijk van eventuele vrijstellingen of als je een opleiding volgt in deeltijd. 

* De uitzondering hierop is het zij-instroomtraject voor vier van de tien Ga naar artikel in het (v)mbo. Hiervoor moet je minimaal beschikken over een mbo-4-opleiding.  

Ik wil een eerstegraads bevoegdheid halen 

Opleiding 

Niveau 

Duur 

Toelatingseisen 

educatieve hbo-master 

Hbo 

max. 3 jaar 

tweedegraads lesbevoegdheid of afgeronde educatieve minor/module 

2-jarige educatieve wo-master 

Wo 

2 jaar 

afgeronde Ga naar artikel wo-bachelor

1-jarige educatieve wo-master 

Wo 

1 jaar 

wo-masterdiploma en 120 behaalde studiepunten (EC) voor vakken die Ga naar artikelzijn aan een schoolvak, behaald in je wo-bachelor of wo-master 

zij-instroomtraject 

Wo 

max. 2 jaar 

wo-masterdiploma en 120 behaalde studiepunten (EC) voor vakken die Ga naar artikelzijn aan een schoolvak, behaald in je wo-bachelor of wo-master* 

Je opleidingstraject kan langer of korter duren afhankelijk van eventuele vrijstellingen of als je een opleiding volgt in deeltijd. 

* In sommige gevallen accepteren universiteiten ook hbo- of wo-bachelordiploma’s aangevuld met relevante opleidingen en/of werkervaring die gelijkwaardig is aan wo-masterniveau. 

Voortgezet speciaal onderwijs (vso)

In de meeste gevallen gelden voor het Ga naar artikel dezelfde bevoegdheidseisen als voor het regulier voortgezet onderwijs. Sommige middelbare scholen voor speciaal onderwijs geven er wel de voorkeur aan dat je ook een aparte opleiding voor het speciaal onderwijs hebt afgerond, bijvoorbeeld de hbo-master Educational Needs. Als een school voor voortgezet speciaal onderwijs zelf geen eindexamens afneemt, is het ook mogelijk om met een in het vso les te geven.

Lesgeven zonder bevoegdheid 

In sommige gevallen mag je lesgeven zonder bevoegdheid, bijvoorbeeld als Ga naar artikel. Lees meer over lesgeven zonder bevoegdheid in Ga naar artikel

Geschreven door
Roos Kool

Roos Kool

Adviseur

Gepubliceerd op
Laatst bijgewerkt op

Gerelateerde artikelen
Hoe word ik leraar lichamelijke opvoeding?
Om leraar lichamelijke opvoeding of gymleraar te worden, volg je een hbo-bacheloropleiding aan de Academie Lichamelijke Opvoeding (ALO). Om te mogen starten met de opleiding moet je voldoen aan de toelatingseisen. Na afronding heb je een eerstegraads lesbevoegdheid en kun je gymlessen geven in alle onderwijssectoren.
Hoe word ik leraar in het vmbo?
In principe heb je om leraar in het vmbo te worden een eerste- of (beperkte) tweedegraads bevoegdheid nodig. Zo’n bevoegdheid haal je door een lerarenopleiding voor een schoolvak of beroepsprofiel af te ronden.
Hoe kan ik als leraar overstappen van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs?
Als je een pabodiploma hebt en les wilt geven in het voortgezet onderwijs, dan heb je een certificaat ‘Groepsleerkracht onderbouw vmbo basis/kader’, een tweedegraads, of een eerstegraads bevoegdheid nodig. Voor de tweedegraads lerarenopleiding ben je met een pabodiploma meestal direct toelaatbaar, maar dat geldt niet voor alle routes.

Liever een persoonlijk advies?

De adviseurs van het Onderwijsloket helpen je verder.

  • een onafhankelijk advies
  • persoonlijk en op maat
  • op een moment dat jou schikt