Je hebt Javascript nodig om deze website te kunnen gebruiken. Pas je browserinstellingen in om verder te gaan!

Hoe haal ik een tweedegraads bevoegdheid?

Werk je graag met jongeren en heb je een passie voor een bepaald schoolvak of beroepsprofiel? Als je wilt lesgeven op een middelbare school heb je een bevoegdheid nodig. Dat kan een eerste- of een tweedegraads bevoegdheid zijn. Met deze bevoegdheden kun je ook in het mbo en soms in het primair onderwijs aan de slag als docent. In dit artikel vertellen we je hoe je een tweedegraads bevoegdheid haalt.

Waar mag ik lesgeven met een tweedegraads bevoegdheid?

Met een tweedegraads bevoegdheid mag je in de volgende sectoren, leerjaren en niveaus lesgeven binnen jouw vakgebied:  

  • Ga naar artikel (vo): op het vmbo en in de onderbouw van havo en vwo (klas 1, 2, 3). Daarnaast mag je lesgeven in het voortgezet speciaal onderwijs en het praktijkonderwijs.  

Wil je ook les kunnen geven in de bovenbouw van havo en vwo? Dan heb je een eerstegraads bevoegdheid nodig. In Ga naar artikel lees je hoe je die kunt halen.

Naast een tweedegraads bevoegdheid bestaat er ook een beperkte tweedegraads bevoegdheid. Deze kun je behalen via een Ga naar artikel. Met een beperkte tweedegraads bevoegdheid mag je lesgeven in het vmbo en in de onderbouw van havo en vwo (klas 1, 2, 3).

Welke routes zijn er om mijn tweedegraads bevoegdheid te halen? 

Traject 

Niveau 

Duur* 

Minimale vooropleidingseisen 

lerarenopleiding 

hbo 

max. 4 jaar 

mbo4- of havo-diploma of via een Ga naar artikel 

Ga naar artikel 

hbo 

1 jaar 

afgeronde hbo-bachelor die verwant is aan een schoolvak** 

Ga naar artikel

wo 

½ jaar 

je volgt een wo-bachelor die verwant is aan een schoolvak*** 

Ga naar artikel 

wo 

½ jaar 

afgeronde wo-bachelor (of doctoraalopleiding) die verwant is aan een schoolvak*** 

Ga naar artikel

hbo 

max. 2 jaar 

hbo-bachelor- of wo-bachelordiploma**** 

*Het opleidingstraject kan langer of korter duren afhankelijk van eventuele vrijstellingen of als je een opleiding volgt in deeltijd. 

** Via dit bestand kun je zien welke hbo-opleidingen verwant zijn aan de kopopleidingen. 

*** Via deze link vind je de wo-bachelorstudies waarbij het mogelijk is een educatieve minor/module te volgen. Na afronding van de educatieve minor/module ben je beperkt tweedegraads bevoegd.

**** De uitzondering hierop is het zij-instroomtraject voor vier van de tien beroepsgerichte profielen in het (v)mbo. Hiervoor moet je minimaal beschikken over een specialistenopleiding (mbo-4). 

Voortgezet speciaal onderwijs 

In de meeste gevallen gelden voor het Ga naar artikel dezelfde bevoegdheidseisen als voor het regulier voortgezet onderwijs. Sommige middelbare scholen voor speciaal onderwijs geven er wel de voorkeur aan dat je ook een aparte opleiding voor het speciaal onderwijs hebt afgerond, bijvoorbeeld de hbo-master (Special) Educational Needs. Als een school voor voortgezet speciaal onderwijs zelf geen eindexamens afneemt, is het ook mogelijk om in het vso met een Ga naar artikel les te geven. Dat geldt ook voor het Ga naar artikel

  

Geschreven door
Jorrit Luimers

Jorrit Luimers

Adviseur

Gepubliceerd op
Laatst bijgewerkt op

Gerelateerde artikelen
Wat is een educatieve minor of module?
Een educatieve minor of module is een opleiding van een half jaar waarmee je een beperkte tweedegraads bevoegdheid haalt. Je komt hiervoor in aanmerking als je een wo-bachelor volgt of hebt gevolgd die vakinhoudelijk verwant is aan een schoolvak.
Wat is een PDG-traject?
Het PDG-traject is een zij-instroomtraject waarbij je docent in het mbo wordt. Na afronding ontvang je een pedagogisch didactisch getuigschrift (PDG) waarmee je jouw bekwaamheid als mbo-docent aantoont.
Wat is het verschil tussen een zij-instroomtraject en een deeltijdopleiding?
Het belangrijkste verschil tussen het zij-instroomtraject en de deeltijdopleiding is dat je bij een zij-instroomtraject direct zelfstandig en betaald voor de klas staat, terwijl je tijdens een deeltijdopleiding eerst meekijkt met lessen en stage loopt. De kosten voor een zij-instroomtraject liggen bij de school en worden gesubsidieerd door de overheid, terwijl je een deeltijdprogramma (veelal) zelf moet betalen.

Liever een persoonlijk advies?

De adviseurs van het Onderwijsloket helpen je verder.

  • een onafhankelijk advies
  • persoonlijk en op maat
  • op een moment dat jou schikt