Je hebt Javascript nodig om deze website te kunnen gebruiken. Pas je browserinstellingen in om verder te gaan!

Hoe haal ik een tweedegraads bevoegdheid?

Werk je graag met jongeren en heb je een passie voor een bepaald schoolvak of beroepsprofiel? Als je wilt lesgeven op een middelbare school heb je een bevoegdheid nodig. Dat kan een eerste- of een tweedegraads bevoegdheid zijn. In dit artikel vertellen we je hoe je een tweedegraads bevoegdheid haalt.

Waar mag ik lesgeven met een tweedegraads bevoegdheid?

Met een tweedegraads bevoegdheid mag je in de volgende sectoren, leerjaren en niveaus lesgeven binnen jouw vakgebied:  

  • Ga naar artikel (vo): op het vmbo en in de onderbouw van havo en vwo (klas 1, 2, 3). Daarnaast mag je lesgeven in het voortgezet speciaal onderwijs en het praktijkonderwijs.  

Wil je ook les kunnen geven in de bovenbouw van havo en vwo? Dan heb je een eerstegraads bevoegdheid nodig. In Ga naar artikel lees je hoe je die kunt halen.

Welke routes zijn er om mijn tweedegraads bevoegdheid te halen? 

Traject 

Niveau 

Duur* 

Minimale vooropleidingseisen 

lerarenopleiding 

hbo 

max. 4 jaar 

mbo4- of havo-diploma of via een Ga naar artikel 

Ga naar artikel

hbo

max. 2 jaar

hbo-bachelor- of wo-bachelordiploma

Ga naar artikel 

hbo 

1 jaar 

afgeronde hbo-bachelor die Ga naar artikel is aan een schoolvak 

Ga naar artikel

wo 

½ jaar 

je volgt een wo-bachelor die Ga naar artikel is aan een schoolvak

Ga naar artikel 

wo 

½ jaar 

afgeronde wo-bachelor (of doctoraalopleiding) die Ga naar artikel is aan een schoolvak

*Het opleidingstraject kan langer of korter duren afhankelijk van eventuele vrijstellingen of als je een opleiding volgt in deeltijd. 

Lerarenopleiding in voltijd of deeltijd

Een tweedegraads lerarenopleiding volg je aan een hogeschool. In principe duurt de opleiding 4 jaar, zowel als je de opleiding in voltijd als in deeltijd volgt. Bij beide varianten loop je minimaal één dag stage per week. Bij de deeltijdvariant heb je minder contacturen: dit maakt het geschikter om te combineren met een baan.

Toelatingseisen

De minimale toelatingseisen voor een lerarenopleiding zijn een mbo-4- of havo-diploma. Als je hier niet aan voldoet, kun je soms alsnog toegelaten worden door middel van eenGa naar artikel.

Kosten

Voor een lerarenopleiding betaal je collegegeld. Er zijn verschillende onderwijssubsidies die je misschien kunt aanvragen: lees er meer over in ons Ga naar artikel.

Artikel verschil voltijd/deeltijd

Benieuwd naar de verschillen tussen een voltijd- en deeltijdopleiding? In Ga naar artikel vind je alle informatie.

Zij-instroomtraject

Het Ga naar artikel voor een tweedegraads bevoegdheid is een tweejarig leer-werktraject. Tijdens dit traject volg je een lerarenopleiding aan een hogeschool en werk je daarnaast als leraar.

Toelatingseisen

Voor de toelating tot een tweedegraads zij-instroomtraject heb je een Ga naar artikel hbo- of wo-bachelordiploma* nodig. Vakverwant betekent dat je vooropleiding inhoudelijk overeenkomt met het schoolvak waarvoor je een lesbevoegdheid wilt halen. Een hogeschool bepaalt of je vooropleiding vakinhoudelijk verwant is.

*De uitzondering hierop is het zij-instroomtraject voor vier van de tien beroepsgerichte profielen in het (v)mbo. Hiervoor moet je minimaal beschikken over een mbo-4-opleiding.

Kosten

Het zij-instroomtraject is met gebruik van de zij-instroomsubsidie volledig kosteloos te volgen. Daarnaast word je tijdens het traject uitbetaald als docent.

Kopopleiding

Een Ga naar artikelis een éénjarige voltijdopleiding die je volgt aan een hogeschool. Een kopopleiding is in sommige gevallen ook in deeltijd te volgen: dit verlengt de opleidingsduur meestal met een jaar.

Toelatingseisen

Voor de toelating tot een kopopleiding geldt dat je een vakverwant hbo-bachelordiploma moet hebben. In deze tabel kun je vinden of jouw hbo-bacheloropleiding verwant is. Staat jouw opleiding er niet tussen? Neem dan contact op met een opleiding om te bespreken wat er mogelijk is.

Kosten

Voor een kopopleiding betaal je collegegeld. Kijk op de website van de opleiding voor actuele tarieven.

Educatieve minor/module

Naast een tweedegraads bevoegdheid bestaat er ook een beperkte tweedegraads bevoegdheid. Deze kun je behalen via een educatieve minor of module. Dit universitaire traject is een voltijdopleiding van een half jaar. Je volgt de opleiding na je wo-bachelor (educatieve module) of tijdens je wo-bachelor (educatieve minor). De opzet is hetzelfde.

Met een beperkt tweedegraads bevoegdheid mag je lesgeven in het vmbo en in de onderbouw van havo en vwo (klas 1, 2, 3).

Toelatingseisen

Je hebt een vakverwant wo-bachelordiploma op zak of bent bezig met het volgen van een vakverwante wo-bachelor. Via deze link vind je de wo-bachelorstudies waarmee het mogelijk is een educatieve minor/module te volgen.

Kosten

Voor de educatieve minor/module betaal je collegegeld. Kijk voor actuele tarieven op de website van een universiteit.

Voortgezet speciaal onderwijs 

In de meeste gevallen gelden voor het Ga naar artikel dezelfde bevoegdheidseisen als voor het regulier voortgezet onderwijs. Sommige middelbare scholen voor speciaal onderwijs geven er wel de voorkeur aan dat je ook een aparte opleiding voor het speciaal onderwijs hebt afgerond, bijvoorbeeld de hbo-master (Special) Educational Needs. Als een school voor voortgezet speciaal onderwijs zelf geen eindexamens afneemt, is het ook mogelijk om in het vso met een Ga naar artikel les te geven. Dat geldt ook voor het Ga naar artikel

  

Geschreven door
Jorrit Luimers

Jorrit Luimers

Adviseur

Gepubliceerd op
Laatst bijgewerkt op

Gerelateerde artikelen
Hoe word ik leraar lichamelijke opvoeding?
Om leraar lichamelijke opvoeding of gymleraar te worden, volg je een hbo-bacheloropleiding aan de Academie Lichamelijke Opvoeding (ALO). Om te mogen starten met de opleiding moet je voldoen aan de toelatingseisen. Na afronding heb je een eerstegraads lesbevoegdheid en kun je gymlessen geven in alle onderwijssectoren.
Hoe word ik leraar in het vmbo?
In principe heb je om leraar in het vmbo te worden een eerste- of (beperkte) tweedegraads bevoegdheid nodig. Zo’n bevoegdheid haal je door een lerarenopleiding voor een schoolvak of beroepsprofiel af te ronden.
Hoe kan ik als leraar overstappen van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs?
Als je een pabodiploma hebt en les wilt geven in het voortgezet onderwijs, dan heb je een certificaat ‘Groepsleerkracht onderbouw vmbo basis/kader’, een tweedegraads, of een eerstegraads bevoegdheid nodig. Voor de tweedegraads lerarenopleiding ben je met een pabodiploma meestal direct toelaatbaar, maar dat geldt niet voor alle routes.

Liever een persoonlijk advies?

De adviseurs van het Onderwijsloket helpen je verder.

  • een onafhankelijk advies
  • persoonlijk en op maat
  • op een moment dat jou schikt