Ton van Haperen en Kasper Scholten: ervaren en startende lesboeren
De Lesboeren wordt gehost door Jasper Rijpma en Mattanja Koolsta en gemaakt in samenwerking met Stichting Leraren van het Jaar en Stichting Onderwijs in. Naast de podcast worden de docenten in de Lesboeren ondersteund met een krachtig, professioneel portret dat de beroepstrots van leraren uitstraalt, gemaakt door fotograaf Nike Liscaljet.
Kasper kwam niet rechtstreeks van de opleiding. Hij werkte eerst in een andere sector en koos bewust voor het onderwijs. Dat maakte de start niet per se eenvoudiger. “Je staat daar ineens,” vertelt hij. “Met verschillende klassen, niveaus en leerjaren. En elke groep vraagt iets anders van je.”
Sommige lessen liepen soepel. Andere totaal niet. “Dan ging alles mis wat er mis kon gaan,” zegt hij. “En dan moet je improviseren.”
Leren door te doen
Volgens Ton hoort dat bij het vak. “Je kunt nog zo veel talent hebben,” zegt hij, “maar ervaring krijg je alleen door het te doen.” Startende docenten ontdekken al snel wat ze nog niet beheersen. Dat kan confronterend zijn, maar het is ook het begin van groei. Van bewust onbekwaam naar bewust bekwaam.
Daarbij helpt het niet altijd dat nieuwe docenten soms de lastigste klassen krijgen. “Niet omdat ze dat al kunnen,” zegt Ton, “maar omdat er iemand voor moet staan.” Het vraagt om schakelen, om omgaan met (straat)cultuur, om grenzen stellen — dingen die je niet altijd volledig leert in de opleiding.
Instrumenten verzamelen
Toch blijft het gesprek niet hangen in wat moeilijk is. Het gaat ook over het verzamelen van instrumenten. Trucjes, inzichten, routines. Over leren improviseren als de les anders loopt dan gepland. “Op een gegeven moment merk je: ik kan dit,” zegt Kasper. “Niet perfect, maar beter dan eerst.”
Succeservaringen spelen daarin een grote rol. Een les die wél werkt. Een klas die meebeweegt. Een leerling die laat merken dat hij je ziet. “Dat zijn de momenten waarop je denkt: hier doe ik het voor.”
Startbekwaam is pas het begin
De lerarenopleiding legt een basis, maar niemand is ‘af’ bij het diploma. “Startbekwaam betekent niet dat je alles kunt,” zegt Ton. “Het betekent dat je kunt beginnen.” De echte ontwikkeling komt daarna. In gesprekken met collega’s, in lessen die mislukken én slagen, in blijven reflecteren op je eigen handelen.
Voor Kasper zit daar ook plezier in. Lesgeven als iets wat nooit stilstaat. Wat vraagt om nieuwsgierigheid en lef.
Trotse Lesboer in wording
Aan het einde van het gesprek komt de term lesboer traditiegetrouw voorbij. Kasper noemt zichzelf liever nog een lesboer in opleiding. Hierin schuilt een stukje bescheidenheid van de startende docent, maar ook de onvermoeibare bereidheid om constant te blijven leren en ontwikkelen.
Misschien is dat juist waar de trots zit. In het blijven leren. In het staan voor een beroep dat soms te weinig erkenning krijgt, maar van onschatbare waarde is. Eerst wankelen. En dan, elke dag een beetje steviger blijven staan.
