Met een tweedegraads bevoegdheid mag je lesgeven in het vmbo, de onderbouw van havo en vwo, het voortgezet speciaal onderwijs, het praktijkonderwijs, het mbo, het vavo en in sommige gevallen in het primair onderwijs. Met een eerstegraads lesbevoegdheid mag je naast deze sectoren ook lesgeven in de bovenbouw van de havo en het vwo.

In principe heb je om leraar in het vmbo te worden een eerste- of (beperkte) tweedegraads bevoegdheid nodig. Zo’n bevoegdheid haal je door een lerarenopleiding voor een schoolvak of beroepsprofiel af te ronden.

In Nederland bestaan er verschillende bevoegdheden: een bevoegdheid voor het primair onderwijs en eerstegraads en tweedegraads bevoegdheid voor het voortgezet onderwijs. Daarnaast bestaat er een ongegradeerde bevoegdheid en een geschiktheidsverklaring.

Voor een lerarenopleiding aan een hogeschool en universiteit betaal je collegegeld. Wettelijk collegegeld wordt bepaald door de overheid en instellingscollegegeld door de hogescholen en universiteiten zelf. De tarieven kunnen jaarlijks verschillen.

In de cao van het vo zijn vier salarisschalen voor docenten in het voortgezet onderwijs opgenomen: LB, LC, LD en LE. De salarissen lopen per 1 november 2025 uiteen van € 3.622,- tot € 8.065,- bruto per maand, op basis van een fulltime aanstelling.

De reguliere route om een tweedegraads bevoegdheid te halen is een vierjarige lerarenopleiding aan een hogeschool. Er zijn ook andere manieren om deze lesbevoegdheid te halen, zoals het volgen van een kopopleiding of een zij-instroomtraject.

Je kunt als leraar in het voortgezet onderwijs lesgeven als je een (beperkte) tweedegraads-, een eerstegraads- of een ongegradeerde lesbevoegdheid hebt gehaald. Je haalt deze bevoegdheden via een lerarenopleiding.

Op iedere middelbare school is het vakkenpakket net iets anders. Kijk hieronder in de tabel voor een overzicht van de meest gangbare vakken.

Bij een voltijdopleiding heb je meer contacturen en ben je gemiddeld 40 uur per week met je studie bezig. Bij een deeltijdopleiding heb je gemiddeld één dag of twee avonden per week contacturen, één dag stage, aangevuld met zelfstudie.

Een educatieve minor of module is een opleiding van een half jaar waarmee je een beperkte tweedegraads bevoegdheid haalt. Je komt hiervoor in aanmerking als je een wo-bachelor volgt of hebt gevolgd die vakinhoudelijk verwant is aan een schoolvak.

Om in Nederland les te kunnen geven met een buitenlandse bevoegdheid moet je, naast erkenning van die bevoegdheid, vaak ook zorgen dat je aan bepaalde taaleisen voldoet.

Leerplicht in Nederland geldt voor kinderen van 5 tot en met 16 jaar. Na het laatste schooljaar van de leerplicht begint de kwalificatieplicht voor jongeren die nog geen startkwalificatie hebben gehaald.